Krew ratuje życie. Dlaczego warto rozmawiać o oddawaniu krwi już z dziećmi?

Każdego dnia tysiące pacjentów w Polsce potrzebuje krwi. Nie można jej wyprodukować ani kupić – jedynym źródłem są honorowi dawcy. Krew jest potrzebna ofiarom wypadków, kobietom po porodach, osobom operowanym, pacjentom onkologicznym i chorym na nowotwory krwi. Mimo ogromnego znaczenia krwiodawstwa, wokół oddawania krwi wciąż funkcjonuje wiele lęków, mitów i niepotrzebnych obaw.

Dlatego kampania Krewniacy od lat promuje ideę honorowego krwiodawstwa i edukacji zdrowotnej, pokazując, że pomaganie może być czymś naturalnym, codziennym i dostępnym dla każdego. W maju 2026 roku akcja zyskuje nowy wymiar dzięki premierze książki dla dzieci „Liga Krewniaków. Bohaterów masz we krwi” autorstwa Katarzyny Velinov i Moniki Rędzińskiej-Królikowskiej. To pierwsza publikacja skierowana do najmłodszych, która w ciepły, zabawny i przystępny sposób tłumaczy dzieciom, czym jest krew, jak działa organizm i dlaczego pomaganie innym ma znaczenie.

Pomaganie zaczyna się od rozmowy

Autorzy książki podkreślają, że wiele lęków związanych z krwią, badaniami i medycyną pojawia się już w dzieciństwie. – Dzieci nie rodzą się ze strachem przed krwią czy pomaganiem. To dorośli często przekazują im własne obawy i napięcia. Chcieliśmy stworzyć książkę, która oswoi temat zdrowia i pokaże dzieciom, że to, co mają w sobie, jest niezwykłe i każdego dnia pomaga im żyć – mówi Katarzyna Velinov, współautorka książki i inicjatorka kampanii Krewniacy.

„Liga Krewniaków” w przystępny i pełen humoru sposób „odczarowuje” temat krwi i pokazuje dzieciom, że czerwone i białe krwinki czy płytki krwi mogą stać się bohaterami fascynującej przygody. Dzięki temu najmłodsi łatwiej oswajają lęk przed badaniami, igłą czy szpitalem, a rodzice zyskują przestrzeń do rozmowy o zdrowiu bez strachu i napięcia. – Edukacja zdrowotna i rozmowy o pomaganiu powinny zaczynać się już od najmłodszych lat. Empatii nie uczymy wielkimi hasłami, ale codziennymi rozmowami i tym, jak tłumaczymy dzieciom świat oraz drugiego człowieka. Jeśli dziecko zrozumie, że nawet oddanie krwi może uratować komuś życie, wyrasta w poczuciu odpowiedzialności i wrażliwości społecznej – dodaje Katarzyna Velinov.

Książka zabiera dzieci w niezwykłą podróż po ludzkim organizmie. Narratorką historii jest kropla krwi, która oprowadza młodych czytelników po świecie czerwonych i białych krwinek, płytek krwi oraz serca. Dzięki humorowi, ilustracjom i prostemu językowi książka oswaja temat badań, lekarzy i zdrowia.
– Chciałyśmy stworzyć książkę, która nie tylko edukuje, ale też buduje relacje. To opowieść o współpracy, odwadze i pomaganiu, ale także narzędzie wspierające rodziców w rozmowach o zdrowiu, emocjach i profilaktyce.– podkreśla Katarzyna Velinov.

Jak zaznacza współautorka, „Liga Krewniaków. Bohaterów masz we krwi” jest początkiem szerszego programu edukacyjnego skierowanego do dzieci i rodzin. – Ta książka to pierwszy krok większego projektu edukacyjnego o empatii, zdrowiu i pomaganiu innym. Chcemy rozmawiać z dziećmi o tym, dlaczego krew ratuje życie i dlaczego warto pomagać drugiemu człowiekowi. Naszym marzeniem jest wychowanie pokolenia młodych ludzi, dla których honorowe oddawanie krwi będzie czymś naturalnym. Wierzymy, że dzieci, które dziś poznają Ligę Krewniaków, po ukończeniu 18 lat same będą chciały zostać honorowymi dawcami i świadomie pomagać innym – mówi Katarzyna Velinov.

Krew potrzebna jest każdego dnia

Eksperci przypominają, że zapotrzebowanie na krew stale rośnie, a jej brak może oznaczać realne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. – Krew jest lekiem, którego nie da się wyprodukować. Można ją otrzymać wyłącznie od drugiego człowieka. Jest niezbędna między innymi podczas leczenia pacjentów hematologicznych, onkologicznych, po ciężkich urazach, operacjach czy przeszczepach – mówi prof. dr hab. n. med. Jolanta Antoniewicz-Papis, kierownik Zakładu Transfuzjologii w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii.

Jak podkreśla ekspertka, szczególnie ważna jest regularność oddawania krwi i budowanie społecznej świadomości. – Pacjenci chorujący na choroby hematologiczne, w tym nowotwory krwi bardzo często potrzebują wielokrotnych transfuzji. Dla wielu z nich krew staje się elementem codziennego leczenia
i walki o życie. Dlatego tak ważne jest, aby społeczeństwo rozumiało, że honorowe krwiodawstwo to nie jednorazowa akcja, ale system realnego wsparcia dla chorych – wyjaśnia prof. Jolanta Antoniewicz-Papis.

Profesor zwraca uwagę, że nowoczesna medycyna,  a szczególnie hematologia i onkologia nie mogłyby funkcjonować bez regularnego oddawania krwi. – Współczesna medycyna jest całkowicie uzależniona od dostępności krwi i jej składników. Pacjenci leczeni z powodu niedokrwistości, małopłytkowości, białaczek, chłoniaków czy innych nowotworów krwi często potrzebują koncentratu krwinek czerwonych i płytek krwi nawet wielokrotnie w trakcie terapii. Jedna osoba oddająca krew może realnie przyczynić się do uratowania życia kilku pacjentów – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Jolanta Antoniewicz-Papis.

Ekspertka przypomina również, że krwi nie można magazynować bez końca, dlatego system potrzebuje stałego i regularnego oddawania krwi. – Składniki krwi mają ograniczony czas przechowywania. Płytki krwi można przechowywać zaledwie kilka dni, dlatego tak ważna jest ciągłość donacji i stała gotowość społeczeństwa do pomagania. Każdego dnia szpitale potrzebują nowych dawców – dodaje profesor.

Według ekspertów edukacja dotycząca zdrowia i krwiodawstwa powinna obejmować również dzieci i młodzież. – Rozmowa o zdrowiu i pomaganiu nie powinna zaczynać się dopiero w dorosłości. Im wcześniej budujemy świadomość społeczną i zdrowotną, tym większa szansa, że kolejne pokolenia będą bardziej odpowiedzialne i otwarte na pomaganie innym – dodaje profesor.

 Firmy również mogą ratować życie

Coraz więcej przedsiębiorstw angażuje się dziś w działania społeczne i inicjatywy wspierające honorowe krwiodawstwo. Partnerem premiery książki oraz działań kampanii Krewniacy jest Hotel Arche Krakowska, który od lat angażuje się w projekty społeczne i edukacyjne. – Wierzymy, że biznes powinien być częścią ważnych społecznie działań. Społeczna odpowiedzialność nie kończy się na deklaracjach – to konkretne inicjatywy, które mają realny wpływ na ludzi i ich życie – mówi Małgorzata Gipsiak, dyrektor generalna Arche Hotel Krakowska oraz Arche Hotel Geologiczna.

Hotel Arche Krakowska od lat angażuje się w działania wspierające honorowych dawców krwi. Osoby oddające krew mogą korzystać ze specjalnych zniżek w hotelach sieci, co ma być symbolicznym wyrazem wdzięczności i docenienia ich postawy. – Chcemy pokazywać, że pomaganie ma realną wartość i zasługuje na wsparcie także ze strony biznesu. Honorowi dawcy krwi ratują życie każdego dnia, dlatego stworzyliśmy dla nich specjalne benefity i zniżki w naszych hotelach. To prosty gest, ale wierzymy, że takie działania budują kulturę odpowiedzialności i wzajemnego wsparcia – podkreśla Małgorzata Gipsiak. Jak podkreśla, wspieranie kampanii takich jak Krewniacy to inwestycja w budowanie świadomego i empatycznego społeczeństwa. – Kampania Krewniacy pokazuje, że pomaganie może łączyć ludzi, firmy i całe społeczności. Dla nas udział w tym projekcie jest naturalnym elementem odpowiedzialnego biznesu. Chcemy wspierać działania, które edukują, inspirują i realnie pomagają ratować życie – dodaje Małgorzata Gipsiak.

Organizatorzy podkreślają, że firmy mogą wspierać honorowe krwiodawstwo na wiele sposobów – poprzez organizację akcji krwiodawstwa, działania edukacyjne, współpracę z organizacjami społecznymi czy angażowanie pracowników w wolontariat.

Dlaczego warto wspierać Krewniaków?

Kampania Krewniacy od 2005 roku promuje honorowe krwiodawstwo, edukację zdrowotną i społeczne zaangażowanie. Inicjatywa pokazuje, że oddawanie krwi nie jest wyłącznie medycznym obowiązkiem, ale aktem solidarności i odpowiedzialności społecznej. Krewniacy prowadzą działania edukacyjne, kampanie społeczne i wydarzenia promujące świadome pomaganie. Dzięki współpracy z ekspertami, partnerami biznesowymi i mediami kampania dociera zarówno do dorosłych, jak i najmłodszych odbiorców.

Nowa książka „Liga Krewniaków. Bohaterów masz we krwi” jest naturalnym rozwinięciem tej idei. Pokazuje dzieciom, że pomaganie może być czymś prostym i naturalnym, a rozmowa o zdrowiu nie musi budzić lęku. – Marzy nam się społeczeństwo, w którym oddawanie krwi jest czymś równie naturalnym jak pomaganie sąsiadowi czy wspieranie bliskich. Jeśli zaczniemy budować tę świadomość od najmłodszych lat, możemy realnie zmieniać przyszłość – podsumowuje Katarzyna Velinov.